Quẻ 小過 Tiểu QuáQuẻ 62
- Quái trên
- Chấn (震) — Lôi, hành Mộc
- Quái dưới
- Cấn (艮) — Sơn, hành Thổ
Thoán từ (卦辞)
亨,利貞,可小事,不可大事。飛鳥遺之音,不宜上宜下,大吉。
Quẻ Tiểu Quá (cái nhỏ hơi vượt quá, việc nhỏ thái quá chút ít): hanh thông, lợi về chính bền; nên làm việc nhỏ, không nên làm việc lớn (可小事,不可大事). Như chim bay để lại tiếng kêu (飛鳥遺之音 — nên dè dặt); chẳng nên bay lên cao mà nên hạ xuống thấp (不宜上宜下 — khiêm hạ thuận theo), rất tốt lành.
Đại tượng (大象)
山上有雷,小過;君子以行過乎恭,喪過乎哀,用過乎儉。
Trên núi có sấm (tiếng vang hơi quá mức bình thường) là quẻ Tiểu Quá; người quân tử lấy đó mà: nết làm hơi quá ở chỗ cung kính, việc tang hơi quá ở chỗ thương xót, việc tiêu dùng hơi quá ở chỗ tằn tiện (quá một chút về phía tốt thì được).
Hào từ
- 初六:飛鳥以凶。Hào 1 (Sơ lục): Không biết phận, vội bay vút lên cao như chim, vì thế mà xấu (飛鳥以凶 — vượt quá ngay từ đầu, tự chuốc hoạ).
- 六二:過其祖,遇其妣,不及其君,遇其臣,無咎。Hào 2 (Lục nhị): Vượt qua khỏi ông (過其祖 — qua hào 3,4 dương) mà gặp được bà (遇其妣 — hào 5 âm tương hợp); không dám lấn tới vua (不及其君) mà chỉ giữ đúng phận bề tôi (遇其臣), không lỗi.
- 九三:弗過防之,從或戕之,凶。Hào 3 (Cửu tam): Thời tiểu nhân đang vượt thịnh mà mình không biết đề phòng chúng cho thật kỹ (弗過防之); để chúng theo bám rồi có khi bị chúng hãm hại (從或戕之), xấu.
- 九四:無咎,弗過遇之,往厲必戒,勿用永貞。Hào 4 (Cửu tứ): Không lỗi; vì cương ở vị nhu nên không vượt quá mà vừa hợp đúng mức (弗過遇之 — biết tự kiềm); nhưng nếu tiến lên thì có nguy, ắt phải răn dè (往厲必戒); chớ cố chấp khăng khăng giữ một mực (勿用永貞 — phải tuỳ thời mà biến).
- 六五:密雲不雨,自我西郊,公弋取彼在穴。Hào 5 (Lục ngũ): Mây dày đặc mà chưa mưa (密雲不雨 — âm nhu ở ngôi cao, ân trạch chưa xuống được), mây từ cõi tây của ta kéo lại (自我西郊); bậc công hầu giương tên dây bắn lấy con thú đang nấp trong hang (公弋取彼在穴 — cầu lấy người hiền ở hào 2 để giúp).
- 上六:弗遇過之,飛鳥離之,凶,是謂災眚。Hào 6 (Thượng lục): Không chịu giữ đúng mức mà cứ vượt quá lên mãi (弗遇過之 — thái quá cùng cực); như con chim bay vút đi cao quá tầm rồi sa lưới lìa bầy (飛鳥離之), xấu; ấy gọi là tai vạ (是謂災眚 — hoạ cả do trời lẫn do người tự chuốc).
Hán văn gốc thuộc Public Domain; dịch nghĩa do TuVi PKB tự biên soạn. Xem toàn bộ 64 quẻ.
© TuVi PKB — tuvi-pkb.com. Nội dung biên soạn (mô tả, hệ thống hoá, dịch nghĩa, ý nghĩa luận giải) trên trang này thuộc bản quyền của TuVi PKB. Cá nhân/tổ chức khác khi trích dẫn hoặc dùng lại vui lòng xin phép, hoặc tối thiểu ghi rõ nguồn “TuVi PKB (tuvi-pkb.com)”. Phần văn bản cổ bằng chữ Hán (nếu có) thuộc Public Domain.