Bài 8 — Cách cục
Mục tiêu: Phân biệt chính cách / biến cách; sơ lược tòng cách.
Cách cục là gì?
Cách cục (格局) là "khuôn mẫu" tổng thể của lá số — cho biết cấu trúc và đẳng cấp của mệnh. Xác định cách cục giúp định hướng luận: lá thuộc kiểu nào thì có cách đọc và dụng thần tương ứng.
Chính cách — theo nguyệt lệnh
Đa số lá thuộc chính cách (chính bát cách), lấy theo thập thần của bản khí nguyệt lệnh (chi tháng), nhất là khi nó thấu lên thiên can:
- Chính Quan cách, Thất Sát cách
- Chính Tài cách, Thiên Tài cách
- Chính Ấn cách, Thiên Ấn (Kiêu) cách
- Thực Thần cách, Thương Quan cách
(Riêng nguyệt lệnh là Tỷ Kiên / Kiếp Tài thì không lập cách thập thần thường, mà luận theo Kiến Lộc / Dương Nhận.)
Mỗi cách có cái "thích" và cái "kỵ" riêng. Ví dụ Chính Quan cách thích có Tài sinh Quan và Ấn hộ thân, kỵ Thương Quan (vì Thương Quan khắc Quan). Học cách cục là học các "luật chơi" này.
Biến cách / Tòng cách
Khi nhật chủ quá yếu, vô căn hoàn toàn, không thể "phù" lên được, thì không theo phù ức nữa mà thuận theo thế lực áp đảo — gọi là tòng cách (從格):
- Tòng Tài (cả lá theo Tài), Tòng Sát (theo Quan-Sát), Tòng Nhi (theo Thực-Thương)…
- Khi đó dụng thần đảo ngược: hành mà bình thường là kỵ lại thành hỉ; gặp vận "phù thân" (Ấn/Tỷ) lại thành phá cách, rất xấu.
Tòng cách dễ nhận sai, cần thận trọng: chỉ tòng khi nhật chủ thực sự vô gốc và toàn cục nghiêng hẳn một bên.
Cách cục là chủ đề sâu; ở mức cơ bản bạn chỉ cần nhận diện được lá mình thuộc chính cách nào và biết khái niệm tòng cách. Luận AI có thể giúp bạn xác định và giải thích cách cục của một lá cụ thể.
Bài 9: đưa lá số vào dòng thời gian — Đại vận & Lưu niên.