Bài 3 — 64 quẻ trùng

Chồng quái thành quẻ 6 hào

Mỗi quái có 3 hào (gọi là đơn quái). Chồng hai đơn quái lên nhau được một trùng quái 6 hào — đó là một trong 64 quẻ. Trong một quẻ:

• Quái ở dưới gọi là nội quái / hạ quái (hào 1–2–3).
• Quái ở trên gọi là ngoại quái / thượng quái (hào 4–5–6).

8 quái × 8 quái = 64 quẻ.

Đọc tên quẻ

Tên quẻ thường ghép theo tượng của thượng quái + hạ quái + tên riêng. Ví dụ:

• Trên Khảm (Thủy) ☵, dưới Càn (Thiên) ☰ → Thủy Thiên Nhu (quẻ Nhu — chờ đợi).
• Trên Càn (Thiên), dưới Khảm (Thủy) → Thiên Thủy Tụng (quẻ Tụng — kiện tụng).
• Hai quái cùng loại chồng nhau gọi là thuần: trên dưới đều Càn → Thuần Càn; đều Khôn → Thuần Khôn.

Để ý: đổi chỗ trên–dưới cho ra quẻ khác hẳn (Nhu ≠ Tụng) — vì vị trí trên/dưới mang ý nghĩa khác nhau.

Thứ tự 64 quẻ (King Wen)

64 quẻ có một thứ tự cổ điển (thứ tự Văn Vương / King Wen), mở đầu bằng Càn (1) và Khôn (2), khép lại bằng Ký Tế (63 — đã xong) và Vị Tế (64 — chưa xong). Việc kết thúc bằng "chưa xong" hàm ý vạn vật tuần hoàn không cùng — hết một vòng lại mở vòng mới.

Bạn không cần thuộc lòng 64 quẻ. Công cụ Kinh Dịch đã có sẵn đủ 64 quẻ với tên Hán–Việt và bát quái trên/dưới; việc của bạn là hiểu cách một quẻ được dựng để đọc nó.

Bài 4: nhìn vào bên trong một quẻ — sáu hào và quan hệ giữa chúng.